Een aantal malen per jaar zal de schaapskudde te vinden zijn op het landgoed rond Epemastate in IJsbrechtum, gemeente Sneek.  (In 2010 begonnen wij weer in de laatste dagen van mei)  Dit particulier maar openbaar toegankelijk landgoed heeft een variatie aan onderhoud en stelt hoge eisen aan het hoeden van de kudde. 

Naast bospercelen waarin spontane jong hout aangepakt dient te worden, zijn er grasweiden die onderhouden en bemest mogen worden, en daarnaast nog bospercelen en randen waarbij verschraling er voor moet zorgen dat specifieke stinsen- en heemplanten geconserveerd moeten worden, of weer een kans moeten krijgen te ontkiemen. 

De inrichting van het landgoed is zo, dat er smalle paden voorkomen, maar ook weilanden tussen bospercelen. Daarnaast heeft Epemastate achterin iets dat een prototype van een "spitbult" lijkt, en waarop de schapen elke nacht kunnen verblijven. 

Ook heeft Epema een schitterende fruitboomgaard waar de schaapskudde omzichtig gehoed moet begrazen. Daarnaast smalle bruggetjes en nauwe paden waarbij de schaapsherder, door het gebrek aan overzicht, blind moet vertrouwen op het functioneren van de herdershonden.

Epemastate heeft een aantal beheersproblemen, die na één jaar inzet van de schaapskudde sneller herstellen dan verwacht. Naast het kort houden van dominante, woekerende gewassen als brandnetel, kleefkruid en  berenklauw zijn dat de woekerende nieuwe spruiten van bomen, en zeker niet op zijn minst het herstel van de leefomgeving voor een aantal Stinsen planten.

De invloed van schapen op de aanwezigheid van Stinsenplanten was onbekend kennis gebied. Het snelle herstel is echter baanbrekend: niet alleen de methode van hoeden vanuit een aparte nachtopvang maar ook het zorgvuldig hoeden, in combinatie met incidentele drukbeweiding heeft ongetwijfeld tot herstel geleid. Niet toevallig is dat nieuw opgekomen (Stinsen-) planten zich in het spoor bevinden van de dominante beweegrichting van de schapen: van voor naar achter in 2009. In 2010 zal de beweegrichting van de schapen zich toespitsen op bewegingen met de kudde dwars over het terrein.

"Zijdelings" is bij het onderhoud nog de overwoekerende klimop aangepakt, en zijn de jonge uitlopers van oude bomen kapotgevreten. De fruitbomen en de prachtige Maretakken zijn vrijwel onaangetast gebleven door secuur voortbewegen van de kudde.

:

Op de foto's:

Bovenaan: oude steen opgegraven in de tuin waarop gehoornd schaap met hond te zien is. De steen bevindt zich in de toegangspoort. Een andere steen op dezelfde locatie laat een jachttafereel zien.

2e foto: de Schierstins achter in de tuin. Deze wordt nu gebruikt als schapenverzamelplaats, waar de schapen kunnen liggen na een dag gescheperd te zijn in de rest van de tuin.

Daaronder: de hoogte van het onkruid in de voortuin, en het effect binnen een paar dagen. Meteen daaronder foto's uit het vroege voorjaar, waarin blijkt dat na 2 jaar onderhoud door schapen de Stinzenplanten niet alleen meer in de voortuin voorkomen, maar helemaal tot achter aan de schierstins te voorschijn komen in grote getale. In 2010 was er al enig effect zichtbaar, in 2011 is de verspreiding enorm te noemen. De onderste foto is vlak voor de schierstins, helemaal achter in de tuin, en naar boven toe de stinsenplanten populatie naar voren in de tuin toe, waar deze oorspronkelijk nog maar voorkwam. Ook wilde tulpen en andere planten zijn zijn opgekomen. Zodra deze in bloei staan zullen we daar enkele foto's van plaatsen.

Landschapsbeheer Friesland is zoals te zien, bezig met snoeiwerk om meer licht op de bodem van de tuin te creëeren.

opdrachtgever landgoed Epemastate:

van Eysinga & Oostra juristen en rentmeesters    mmv  fam Hanenburg / Epemastate